De duikgroep NATA vzw heeft een bewogen geschiedenis achter de rug. Deze groep vrienden duikt al samen sinds begin de jaren ’90 en vaarde toen uit met de Aquarius van Fons Schoonis. In 1996 vertelt Luk Lowagie (schipper van de N. 95) hen dat zijn netten zijn blijven steken achter iets groots op de Buiten Ratel. De vrienden worden nieuwsgierig en maken enkele verkenningsduiken. Sinds dan draait alles eigenlijk alleen maar rond dit wrak. Er wordt een feitelijke vereniging opgericht, “Armada”, en iedereen draagt bij tot de uitrusting van het schip om het duiken in betere omstadigheden te laten verlopen. Begin 1997 werd de vereniging omgedoopt tot NATA die eind 1999 een vzw wordt. De vereniging trekt extra mensen aan en streeft er naar hun onderzoek op een zo professioneel mogelijke wijze uit te voeren.

De duikgroep NATA duikt al sinds 1996 op het zogenaamde ‘Nieuwpoort wrak’. De locatie werd aangebracht door Luk Lowagie die met zijn netten bleef vast zitten. Na de eerste verkenningsduiken werd gedacht aan een wrak van de Spaanse Armada omwille van de grote ankers die op de zeebodem lagen. Georganiseerd als een feitelijke vereniging werd het onderzoek naar dit wrak aangevat. Het werd al snel duidelijk dat het niet ging om een schip van de Armada, maar om een zeilend koopvaardijschip. Met vallen en opstaan werd gezocht naar een goede techniek om het wrak bloot te krijgen zonder het al te veel te beschadigen. Uiteindelijk werd ook besloten een maritiem archeoloog bij het project te betrekken om het opgraven van de voorwerpen uit het wrak wetenschappelijk te begeleiden. In de loop van de verschillende duikseizoenen kon de groep ervaren dat opgraven geduld vereist en dat je niet noodzakelijk onmiddellijk resultaat boekt. De eerste doelstellingen van de vzw NATA waren de ouderdom en de identiteit van het wrak te bepalen. 

De eerste vondsten waarmee dit mogelijk werd geacht, waren de stenen pijpjes omdat zij vaak merken van de makers dragen. Er werd contact opgenomen met Dhr Ducco in Nederland die de pijpen plaatste in de periode tussen 1735 en 1775. Het vermoeden rees dat het misschien om het VOC-schip de Betlehem zou kunnen gaan. Dit trok andere nieuwsgierigen aan die veel minder voorzichtig te werk ging op zoek naar vondsten. De vondsten die de vzw NATA bovengebracht heeft, omvatten een houten ton vol nagels, bladlood, tinnen borden, munitie-tassen, wijnflessen, pijpen, porselein, sabelhandvatten … De meest tot de verbeelding sprekende vondst is wel het gouden zakhorloge. Bij de oprichting van de Cel Maritieme en Fluviale Archeologie van het Vlaams Instituut voor het Archeologisch Patrimonium in 2003 kwam dit wrak wijder in de belangstelling te staan. De zoektocht naar de identiteit en de ouderdom ervan werd ook opgepikt door de VRT die er met een programma van de reeks overleven verder op in gaat.